Diễn đàn đối thoại chính sách về sự tham gia của thanh niên với thích ứng với già hoá dân số năm 2025

Chương trình nhằm triển khai hoạt động dự án VNM10P07 "Hỗ trợ phát triển toàn diện thanh niên về chăm sóc sức khoẻ sinh sản, sức khoẻ tình dục và đáp ứng với già hoá dân số nhằm góp phần thực hiện thành công Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.

Tham dự chương trình, có đồng chí Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, đồng chí Nguyễn Tường Lâm cho rằng: Việt Nam đang bước vào một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển. Chúng ta cũng nhận thấy rằng, tình trạng già hóa dân số đang là một vấn đề lớn mà chúng ta cần phải đối mặt trong tương lai gần. Sự thay đổi trong cơ cấu dân số không chỉ tác động đến kinh tế, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề việc làm, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và phúc lợi xã hội.

Trước tình hình đó, nhằm thích ứng với già hóa dân số, thế hệ trẻ cần dự phòng tốt về sức khỏe tâm thần, tinh thần, các bệnh không lây nhiễm, tài chính… đồng thời tham gia tích cực trong việc chăm sóc, đồng hành cùng người cao tuổi. Thanh niên trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ (người già) và tương lai (người trẻ). Để làm được điều đó, thanh niên cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng và các chính sách hỗ trợ phù hợp để không chỉ thích ứng mà còn chủ động thể hiện vai trò, trách nhiệm của mình. Việc xây dựng chính sách phù hợp, hỗ trợ thanh niên phát triển toàn diện, giải quyết các vấn đề đang đặt ra về biến đổi dân số là hết sức cần thiết.

Ông Matt Jackson rất vui mừng được tham dự diễn đàn quan trọng này - Đây là một nỗ lực chung giữa UNFPA và Trung ương Đoàn nhằm trao quyền cho thanh niên trở thành những tác nhân tích cực trong thúc đẩy bình đẳng giới, sức khoẻ tình dục, sức khỏe sinh sản và theo quyền, cũng như chuẩn bị sớm cho một quá trình già hóa khỏe mạnh.

Chuyển đổi dân số là xu thế tự nhiên tại nhiều quốc gia. Những tiến bộ về y tế, giáo dục, dinh dưỡng và dịch vụ đang thay đổi cuộc sống của chúng ta, giúp tuổi thọ tăng lên và mở ra nhiều cơ hội. Tương lai độc lập và hạnh phúc của chúng ta phụ thuộc vào khả năng tiếp cận và thực hiện đầy đủ các quyền và lựa chọn của mỗi người.

Ông Matt Jackson chia sẻ 5 khuyến nghị: (1) Thúc đẩy thanh niên tham gia xây dựng chính sách - Thanh niên cần được tham gia vào quá trình hoạch định chính sách về việc làm, bình đẳng giới và sức khỏe sinh sản, đặc biệt khi ngày nay nhiều bạn trẻ vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện đầy đủ quyền sinh sản của mình; (2) Khuyến khích đổi mới sáng tạo do thanh niên dẫn dắt - Thanh niên Việt Nam có tiềm năng lớn trong công nghệ số, truyền thông và khởi nghiệp. Với sự hỗ trợ phù hợp như quỹ đổi mới sáng tạo, vườn ươm, các bạn có thể tạo ra giải pháp bền vững trong chăm sóc sức khỏe, già hóa, và dịch vụ cộng đồng; (3) Tăng cường hiểu biết về dân số học trong giáo dục - Cần tích hợp kiến thức về lập kế hoạch cuộc sống, chăm sóc người cao tuổi, chuẩn bị tài chính và sự đoàn kết liên thế hệ vào chương trình giáo dục phổ thông và đại học; (4) Khuyến khích sáng kiến kết nối liên thế hệ - Các chương trình cộng đồng gắn kết thanh niên với người cao tuổi như đào tạo kỹ năng số, tình nguyện, học tập chung sẽ tăng cường gắn kết xã hội và đáp ứng nhu cầu thực tế; (5) Đồng bộ hóa chiến lược phát triển thanh niên với mục tiêu dân số - Cần có sự phối hợp liên ngành để đảm bảo các chính sách phát triển thanh niên phản ánh đúng thực tiễn dân số, từ việc làm, sức khỏe sinh sản đến hòa nhập xã hội.

Việt Nam là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Đặc biệt, vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến người cao tuổi mà còn tác động đến các thế hệ trẻ, nhất là thanh niên.

Trong khuôn khổ chương trình cũng đã diễn ra diễn đàn chính sách: Vai trò của thanh niên trong thích ứng với quá  trình chuyển đổi dân số tại Việt Nam. Diễn đàn tập trung vào 5 nội dung: (1) Thanh niên với việc tận dụng cơ hội từ thời kỳ cơ cấu dân số vàng; (2) Việc thực hiện quyền, cũng như việc tự quyết định việc kết hôn và sinh con của thanh niên trong bối cảnh dân số tăng trưởng chậm lại; (3) Tiếp cận các dịch vụ SKSS/KHH gia đình có chất lượng ở thanh niên; (4) Thanh niên chuẩn bị cho tuổi già.

Diễn đàn đối thoại chính sách về sự tham gia của thanh niên thích ứng với già hoá dân số năm 2025 không chỉ là cơ hội để các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia và tổ chức quốc tế cùng nhau chia sẻ quan điểm, mà còn là dịp để thanh niên thể hiện vai trò chủ động, trách nhiệm trong việc đối mặt với những thách thức của một xã hội đang chuyển mình mạnh mẽ về cơ cấu dân số. 

Với sự cam kết và đồng hành từ các tổ chức như UNFPA, cùng với vai trò nòng cốt của tổ chức Đoàn Thanh niên, những khuyến nghị, sáng kiến và chính sách được thảo luận tại diễn đàn kỳ vọng sẽ sớm được thể chế hóa, đưa vào thực tiễn, tạo nên chuyển biến rõ nét trong việc phát triển thanh niên gắn với thích ứng dân số, góp phần thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.