Đột quỵ vì thuốc lá

Khói thuốc và mạch máu não
Thuốc lá chứa nicotine và carbon monoxide – hai chất làm co thắt mạch máu và làm tổn thương lớp nội mạc mạch. Khi thành mạch bị tổn hại, mảng xơ vữa dễ hình thành, làm hẹp hoặc tắc nghẽn dòng máu lên não.
Điều này dẫn đến hai loại đột quỵ phổ biến:
- Đột quỵ thiếu máu não: do tắc nghẽn mạch máu
- Đột quỵ xuất huyết: do vỡ mạch máu não yếu
Cả hai đều có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt nửa người, mất khả năng nói, sa sút trí tuệ.
Người trẻ không còn an toàn
Trước đây, đột quỵ chủ yếu xảy ra ở người trên 60 tuổi. Nhưng ngày nay, tỷ lệ đột quỵ ở người dưới 45 tuổi đang gia tăng – trong đó có nhiều người hút thuốc lá.
Hút thuốc sớm, kéo dài, hút nhiều là những yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ sớm. Người hút thuốc có nguy cơ đột quỵ cao gấp 2 lần so với người không hút.
Hút thụ động cũng nguy hiểm
Không chỉ người trực tiếp hút thuốc bị ảnh hưởng. Những người sống chung hoặc làm việc chung với người hút cũng có nguy cơ đột quỵ tăng lên do hít phải khói thuốc thụ động thường xuyên.
Đặc biệt, người có sẵn bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu – nếu tiếp xúc với khói thuốc – sẽ càng dễ bị tổn thương mạch máu não.
Dấu hiệu cảnh báo
- Đột ngột yếu hoặc tê một bên mặt, tay hoặc chân
- Khó nói, nói ngọng
- Hoa mắt, chóng mặt, mất thăng bằng
- Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
Khi thấy những dấu hiệu này, cần gọi cấp cứu ngay – bởi thời gian “vàng” để can thiệp hiệu quả chỉ khoảng 3–4 giờ.
Bỏ thuốc – giảm rõ nguy cơ
Tin vui là nguy cơ đột quỵ có thể giảm rõ rệt sau khi bỏ thuốc:
Sau 2–5 năm bỏ thuốc: nguy cơ đột quỵ giảm gần như người không hút
Tuần hoàn máu cải thiện, mạch máu phục hồi
Huyết áp và nhịp tim trở về mức ổn định
Việc bỏ thuốc càng sớm, khả năng hồi phục càng cao.
Một điếu thuốc có thể là khởi đầu cho một cơn đột quỵ trong tương lai. Đừng đợi đến khi cơ thể cảnh báo mới hành động. Từ bỏ thuốc lá hôm nay chính là cách bảo vệ não bộ – bộ điều khiển trung tâm của cả cuộc đời bạn.