Gia đình – điểm tựa để từ bỏ thuốc lá

Nhiều người hút thuốc vì căng thẳng, áp lực, hoặc đã nghiện từ lâu và chưa bao giờ thật sự có ai bên cạnh để khuyên nhủ. Trong khi đó, những lời nhắc nhở nhẹ nhàng từ vợ/chồng, con cái hay cha mẹ đôi khi tác động mạnh mẽ hơn cả lời khuyên từ bác sĩ. Một câu nói như “Ba ơi, con không thích mùi thuốc đâu” hay “Anh bỏ thuốc được không, em lo cho sức khỏe của anh” có thể là động lực đầu tiên để bắt đầu quá trình từ bỏ.
Gia đình có thể hỗ trợ người hút thuốc bằng nhiều cách. Trước tiên là tạo ra môi trường không khói thuốc trong nhà, nhắc nhở người thân không hút thuốc trong phòng khách, phòng ngủ, khu vực có trẻ nhỏ. Thứ hai là cùng nhau thiết lập mục tiêu cai thuốc, như chọn ngày bắt đầu, lập kế hoạch vượt qua cơn thèm, và ghi nhận sự tiến bộ mỗi ngày. Thứ ba là không trách móc khi người thân lỡ tái nghiện, mà nên động viên họ đứng dậy làm lại từ đầu.
Trẻ em trong gia đình cũng đóng vai trò quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy, cha mẹ có xu hướng dễ bỏ thuốc hơn nếu con cái hiểu về tác hại của thuốc lá và thể hiện sự không đồng tình. Trẻ cần được giáo dục về tác hại của thuốc lá từ sớm và biết cách nói “không” một cách thuyết phục nếu được rủ rê.
Ngoài ra, gia đình nên cùng người thân tham gia các hoạt động thay thế như tập thể dục, đi bộ buổi tối, đọc sách hoặc xem phim. Những hoạt động này không chỉ làm phân tán sự thèm thuốc mà còn gắn kết tình cảm, tạo thêm lý do để người hút thuốc nỗ lực hơn. Khi cảm thấy được yêu thương và cần thiết, con người có xu hướng muốn sống khỏe mạnh hơn.
Ngược lại, nếu trong gia đình có nhiều người hút thuốc, đặc biệt là cùng giới tính hoặc cùng thế hệ, thì việc bỏ thuốc sẽ khó hơn rất nhiều. Vì vậy, việc xây dựng “gia đình không khói thuốc” không phải là trách nhiệm của riêng một người, mà là nỗ lực chung. Một gia đình khỏe mạnh bắt đầu từ những lá phổi sạch.
Hãy nhớ: động lực mạnh mẽ nhất để bỏ thuốc không đến từ bác sĩ, mà đến từ những người yêu thương ta nhất.