Giảm tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người trẻ

Do xu hướng "trẻ hóa tội phạm" đang gia tăng, dự thảo bộ luật Hình sự sửa đổi tính đến khả năng hạ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên.

08/04/2015 07:57 2755

Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường giải trình trước UB Thường vụ QH hôm nay: Bộ luật Hình sự hiện hành quy định người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.

Theo đó, diện các tội phạm mà trẻ em phải chịu trách nhiệm hình sự là khá rộng. Thực tế, số trường hợp trẻ em từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi tự mình thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng là không nhiều, chủ yếu tập trung vào một số tội thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người, các tội xâm phạm sở hữu.

Bà Trương Thị Mai: Đồng tình xu hướng giảm tuổi chịu trách nhiệm hình sự của người chưa thành niên, nhưng cần nghiên cứu kỹ lưỡng.

Còn lại phần lớn các trường hợp khác các em tham gia thực hiện tội phạm là do bị người lớn xúi giục, lôi kéo, mua chuộc, đe dọa...

"Vì vậy, việc xử lý hình sự đối với các em trong những trường hợp này có phần quá nghiêm khắc và ít có tác dụng giáo dục phòng ngừa, giúp các em sửa chữa lỗi lầm. Vì vậy, trách nhiệm hình sự của các em cần giới hạn trong phạm vi các tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một số nhóm tội phạm cụ thể", Bộ trưởng Tư pháp nói.

Phương án của Chính phủ là quy định rõ hơn: Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người; các tội xâm phạm sở hữu; các tội phạm về ma túy và các tội phạm xâm phạm trật tự, an toàn công cộng.

Nhưng trong cơ quan thẩm tra, UB Tư pháp QH, lại có nhận định rằng tình hình người chưa thành niên phạm tội hiện nay diễn biến rất phức tạp, có xu hướng gia tăng cả về số lượng và tính chất, mức độ nghiêm trọng, nếu thu hẹp phạm vi chịu trách nhiệm của người chưa thành niên sẽ bỏ lọt nhiều tội phạm.

Bên cạnh đó, có ý kiến cân nhắc đến đặc điểm tâm, sinh lý, khả năng phát triển của lứa tuổi này trong điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay, để đề xuất hai nhóm: Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; Người từ 16 đến dưới 18 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai đồng tình xu hướng giảm tuổi nhưng cũng đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng và có đánh giá tác động cụ thể.

Theo Phó trưởng Ban Nội chính TƯ Nguyễn Doãn Khánh, nếu không giảm thì cần giữ nguyên như hiện hành chứ không nên nâng lên.

Nhưng với điều khoản sau thì đa số ý kiến lại đề nghị tăng lên: Không áp dụng hình phạt tử hình với người từ 70 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử để thể hiện chính sách hình sự nhân đạo đối với những người đã đến tuổi thượng thọ - đối tượng được hưởng chế độ chúc thọ, mừng thọ của Nhà nước, được đặc cách hưởng chính sách bảo trợ xã hội.

Trong UB Tư pháp có ý kiến nhận định tuổi thọ trung bình của VN đã được nâng cao, trình độ dân trí và đời sống vật chất ngày càng được cải thiện, người 70 tuổi nhìn chung vẫn còn khả năng về thể lực và trí lực, sự chênh lệch so với lứa tuổi thấp hơn không nhiều.

"Thực tế, nhiều người ở lứa tuổi này còn phạm tội rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, còn có thể là người cầm đầu các tổ chức tội phạm (xâm phạm an ninh quốc gia, khủng bố, rửa tiền), cầm đầu đường dây buôn bán ma túy hoặc chủ mưu các băng, nhóm tội phạm...", Chủ nhiệm UB Tư pháp Nguyễn Văn Hiện nói.

Bà Trương Thị Mai đồng tình: "Từ 80 tuổi trở lên mới không tử hình thì hợp lý hơn, chứ 70 tuổi vẫn còn 'trẻ' và ghê gớm lắm". Phó Chủ tịch QH Huỳnh Ngọc Sơn thậm chí khẳng định: "70 là tuổi chống đối mạnh mẽ nhất, là 'ngọn cờ' nói nhiều người nghe, không hiểu sao lại đưa ra quy định trên".

TIN KHÁC

Trung ương Đoàn và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác năm 2026

Chiều 4/6, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức hội nghị đánh giá kết quả thực hiện năm 2025, ký kết kế hoạch triển khai thỏa thuận hợp tác năm 2026.

05/06/2026

Vĩnh Long: 146 cán bộ Đoàn được bồi dưỡng theo chức danh năm 2026

ĐTN: Lớp Bồi dưỡng cán bộ Đoàn theo chức danh năm 2026 diễn ra từ ngày 20/5/2026 đến ngày 27/5/2026 do Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Vĩnh Long phối hợp Phân hiệu Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức bằng hình thức trực tuyến kết hợp trực tiếp.

29/05/2026

Nâng cao chất lượng giới thiệu Đoàn viên ưu tú trong sinh viên khối trường học

ĐTN: Chiều ngày 20/5/2026, tại Học viện Tòa án, Ban Thường vụ Đoàn các cơ quan Đảng Trung ương tổ chức Tọa đàm “Nâng cao chất lượng giới thiệu đoàn viên ưu tú trong sinh viên khối trường học”.

21/05/2026

Công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường trong kỷ nguyên mới

ĐTN: Phát biểu tại Hội thảo về "Công tác chính trị, tư tưởng đi trước, mở đường trong kỷ nguyên mới", để nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng trong giai đoạn tới, đồng chí Nguyễn Minh Triết đề nghị Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cần tiếp tục kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên định mục tiêu giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi, coi đây là nhiệm vụ cốt lõi, xuyên suốt của tổ chức Đoàn.

15/05/2026

Công bố 12 nhân sự Ban Thường trực, 8 phó chủ tịch không chuyên trách MTTQ Việt Nam

Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 công bố danh sách 12 nhân sự Ban Thường trực và 8 phó chủ tịch không chuyên trách khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

13/05/2026

Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa mới

Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc (MTTQ), các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X, tiếp tục được hiệp thương cử giữ chức Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

13/05/2026