Hút thuốc làm nặng thêm lo âu và trầm cảm

Nicotine trong thuốc lá tạo cảm giác thư giãn tức thì nhờ kích thích não tiết dopamine – chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến cảm giác hưng phấn và phần thưởng. Tuy nhiên, đây chỉ là cảm giác giả, kéo dài trong vài phút. Sau đó, não sẽ rơi vào trạng thái thiếu hụt dopamine, khiến người hút cảm thấy cáu kỉnh, bồn chồn, mất kiên nhẫn – và lại cần điếu tiếp theo để “lên lại”. Một vòng xoáy không lối thoát bắt đầu từ đó.
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng người hút thuốc có nguy cơ bị rối loạn lo âu và trầm cảm cao hơn người không hút. Các triệu chứng như mất ngủ, ăn uống thất thường, thiếu năng lượng, mất hứng thú với cuộc sống… đều xuất hiện rõ rệt hơn ở người hút thuốc kéo dài. Điều đáng nói là những triệu chứng này thường bị che giấu hoặc nhầm với căng thẳng thông thường – khiến nhiều người chủ quan, không nhận ra mình đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng về mặt tinh thần.
Hút thuốc cũng làm suy yếu hệ thần kinh giao cảm – hệ điều khiển phản ứng “chiến đấu hoặc chạy trốn” trong cơ thể. Khi cơ chế này bị rối loạn, người hút thuốc dễ rơi vào trạng thái hoảng sợ, lo lắng vô cớ, mất khả năng kiểm soát cảm xúc và đưa ra quyết định hợp lý. Trong thời gian dài, họ có xu hướng thu mình, né tránh giao tiếp và giảm chất lượng cuộc sống đáng kể.
Tuy nhiên, bỏ thuốc lá có thể cải thiện rõ rệt sức khỏe tâm thần. Nhiều người sau khi ngưng hút thuốc từ vài tuần đến vài tháng đã chia sẻ rằng họ cảm thấy nhẹ nhõm hơn, ít lo âu hơn, tâm trí sáng rõ hơn, tinh thần tích cực và chủ động hơn trong cuộc sống. Não bắt đầu sản xuất dopamine theo cơ chế tự nhiên, ổn định và lành mạnh hơn – không còn bị phụ thuộc vào nicotine.
Thay vì dùng khói thuốc như chiếc mặt nạ che phủ nỗi lo bên trong, hãy tìm những phương pháp lành mạnh hơn: thiền, thể dục, trò chuyện cùng người thân, viết nhật ký hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý nếu cần. Một tinh thần khỏe mạnh cần được nuôi dưỡng từ những hành vi tử tế với chính mình – và việc bỏ thuốc là một khởi đầu mạnh mẽ.