Thuốc lá và cái giá kinh tế không thể nhìn thấy ngay

Đối với cá nhân, người hút thuốc mỗi ngày một bao sẽ chi khoảng 1 triệu đồng mỗi tháng – tức hơn 12 triệu đồng/năm. Số tiền ấy có thể đủ để đóng học phí một học kỳ, mua một chiếc xe máy cũ, hoặc đầu tư vào bảo hiểm sức khỏe. Nhưng thay vì vậy, nó biến mất trong làn khói thuốc, để lại những hậu quả dài lâu: ho kéo dài, viêm phổi, ung thư, mất sức lao động.
Không chỉ là tiền mua thuốc, người hút còn phải đối mặt với chi phí y tế ngày càng tăng. Điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá – như bệnh tim mạch, ung thư phổi, COPD – tốn kém rất nhiều. Một ca điều trị ung thư có thể tiêu tốn hàng trăm triệu đồng, chưa kể chi phí thuốc men, nằm viện, mất thu nhập trong thời gian điều trị. Nhiều gia đình vì bệnh mà kiệt quệ kinh tế, phải bán tài sản hoặc đi vay nặng lãi.
Ở quy mô xã hội, thuốc lá tạo ra gánh nặng tài chính khổng lồ cho hệ thống y tế và năng suất lao động. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam tiêu tốn hơn 24.000 tỷ đồng cho điều trị các bệnh liên quan đến thuốc lá và thiệt hại do mất năng suất lao động. Đây là con số khổng lồ, tương đương ngân sách y tế cả năm của nhiều tỉnh thành.
Chưa kể, thuốc lá còn ảnh hưởng đến năng lực làm việc của người dân. Người hút thuốc thường xuyên bị mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, nghỉ ốm nhiều hơn. Họ cũng có nguy cơ tử vong sớm, khiến doanh nghiệp mất đi nhân lực, gia đình mất trụ cột kinh tế. Những tổn thất này khó đong đếm bằng tiền, nhưng ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển xã hội.
Ngoài ra, môi trường sống cũng bị ảnh hưởng: đầu lọc thuốc lá là rác thải độc hại phổ biến nhất toàn cầu; cháy rừng, cháy nhà do thuốc lá là nguyên nhân thường gặp; không khí ô nhiễm vì khói thuốc ảnh hưởng đến năng suất và sức khỏe chung.
Thuốc lá không chỉ giết người – nó làm nghèo người hút, làm nghèo gia đình, và làm nghèo cả xã hội. Một đất nước muốn phát triển bền vững cần một lực lượng lao động khỏe mạnh, không phụ thuộc vào nicotine và không bị bệnh tật vì khói thuốc.