Tuổi trẻ chủ động định hướng thông tin trên không gian mạng

Xây dựng ‘mạng lưới đại sứ số’

Trước sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, việc định hướng tư tưởng và xây dựng lối sống đẹp cho giới trẻ đang đối mặt với nhiều thách thức từ các trào lưu độc hại. Để tổ chức Đoàn không đứng ngoài cuộc đua công nghệ, chị Lê Thị Mỹ Lợi - Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn xã Long Bình (Đồng Tháp) hiến kế, xây dựng mạng lưới đại sứ số Đoàn – Hội, nhằm chủ động tạo ra các xu hướng (trend) tích cực, lấy cái đẹp dẹp cái xấu.

Chị Mỹ Lợi cho rằng, Đoàn cấp xã cần phối hợp với các chuyên gia truyền thông để đào tạo, xây dựng một mạng lưới hạt nhân gồm các cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên có kỹ năng sáng tạo nội dung số. Thay vì các bài đăng tuyên truyền khô khan, mạng lưới này sẽ sản xuất các video ngắn (Shorts, Reels, TikTok) bắt mắt, đánh trúng tâm lý và thị hiếu của thế hệ trẻ.

Các chiến dịch truyền thông sẽ tập trung vào 3 nhóm nội dung cốt lõi, như: Biến các hoạt động thiện nguyện, bảo vệ môi trường thành các thử thách trực tuyến để người trẻ cùng "đu trend"; khơi dậy lòng tự hào dân tộc bằng công nghệ hiện đại thông qua các trào lưu biến hình cùng cổ phục, check-in địa chỉ đỏ; lan tỏa năng lượng tích cực, rèn luyện tư duy phản biện trước làn sóng tin giả.

“Đoàn cấp cơ sở sẽ đóng vai trò trạm tiếp sóng, lan tỏa nội dung phù hợp với đặc thù địa phương. Khi các nội dung tử tế được đầu tư bài bản, bắt mắt và chạm đến cảm xúc, sẽ tự động tạo thành trào lưu thu hút đông đảo thanh thiếu nhi tham gia. Từ đó, góp phần xây dựng một thế hệ trẻ có bản lĩnh vững vàng, lối sống văn minh cả trên không gian mạng lẫn ngoài đời thực”, chị Mỹ Lợi chia sẻ.

“Liên đội số – Đội viên số”

Ở bậc tiểu học – nơi những công dân số đầu tiên đang hình thành nhân cách, công tác Đội cũng đòi hỏi một cuộc cách mạng tương tự. Cô Trần Thị Diễm Kiều - Giáo viên Tổng phụ trách Đội trường Tiểu học Tân Long 1 (Đồng Tháp) mang đến góc nhìn thực tiễn từ giảng đường. Giáo dục kỹ năng và lý tưởng cho học sinh thời số hóa không thể áp dụng phương pháp tuyên truyền một chiều, cần triển khai theo hướng thiết thực, linh hoạt, lấy học sinh làm trung tâm và tăng cường trải nghiệm.

Cô Kiều hiến kế mô hình “Liên đội số – Đội viên số”, ứng dụng công nghệ trong tổ chức sinh hoạt Đội. Các liên đội có thể xây dựng kênh truyền thông số, mã QR sinh hoạt, video tuyên truyền ngắn về kỹ năng sống, an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường… Qua đó, giúp học sinh tiếp cận nội dung một cách trực quan, sinh động và chủ động hơn.

Bên cạnh đó, theo cô Kiều, cần đổi mới hình thức sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt Đội theo hướng tương tác, trải nghiệm. Thay vì tuyên truyền một chiều, có thể lồng ghép các hoạt động sân khấu hóa, mini game, kể chuyện gương người tốt việc tốt hoặc xử lý tình huống thực tế. Đồng thời, tăng cường các mô hình “mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, “mỗi tháng một việc làm tốt”, nhằm hình thành thói quen và giá trị sống tích cực cho học sinh.

Một giải pháp quan trọng khác là phát triển các câu lạc bộ kỹ năng sống như CLB đọc sách, STEM mini, sơ cấp cứu, giao tiếp… tạo môi trường để học sinh vừa học vừa trải nghiệm theo sở thích.

Nâng tầm bản lĩnh và năng lực số

Nhìn từ bức tranh tổng thể của phong trào thanh niên giai đoạn 2023 – 2025, những hiến kế từ cơ sở trên hoàn toàn phù hợp với chiến lược chung của tổ chức Đoàn. Đồng chí Lê Hoàng Quyết – Tỉnh ủy viên, Bí thư Tỉnh Đoàn, Chủ tịch Hội LHTN Việt Nam tỉnh Đồng Tháp chia sẻ rằng, là một cán bộ Đoàn trưởng thành từ phong trào thanh niên, anh luôn tự hào khi được rèn luyện, cống hiến trong tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh.

Trong những năm qua, theo đồng chí Lê Hoàng Quyết, các cấp bộ Đoàn đã không ngừng đổi mới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, giáo dục và tổ chức các phong trào. Đặc biệt trong hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển đổi số cộng đồng.

Tuy nhiên, đứng trước làn sóng công nghệ mới, người đứng đầu Bí thư Tỉnh Đoàn Đồng Tháp đặt kỳ vọng rất lớn vào những quyết sách tại Đại hội Đoàn toàn quốc sắp tới. “Quyết sách không chỉ tiếp tục chuyển đổi số các hoạt động phong trào, phải nâng cao năng lực số tự thân cho mỗi thanh niên”, đồng chí Lê Hoàng Quyết kỳ vọng.

Theo đồng chí Lê Hoàng Quyết, tuổi trẻ Việt Nam thế hệ mới cần được trang bị bài bản về kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), an toàn thông tin, đặc biệt xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng. “Thanh niên không chỉ sử dụng công nghệ, phải là lực lượng tiên phong khởi nghiệp sáng tạo, những chiến sĩ kiên trung nhất trên mặt trận đấu tranh, phản bác các thông tin xấu độc”, anh Quyết kỳ vọng.